MIGRAINE – Een literaire, medische en muzikale verkenning

27/04/2022 - 13:49

Een verslag van dit evenement door Karine B.

Voor een aandoening die meer dan tien procent van de bevolking treft, is er veel ongeweten over migraine. Vanuit medische hoek worden de triggers, het verloop en de vaak ingrijpende gevolgen van deze aandoening onderzocht, om zo een behandeling te vinden. Maar migraine is ook meer dan iets louter medisch: haar tentakels grijpen wild om zich heen en laten zich voelen op de werkvloer en in het gezinsleven, maar evengoed in kunst, literatuur en muziek. Ze is een bonzende aanwezige, die het leven in al zijn facetten ritmeert.

Net daarom ben ik op 19 april naar het Museum Dr. Guislain geweest om het gesprek tussen de schrijver Bas Kwakman (literair) , de neuroloog Annick Verstappen (medisch) en de zangeres Mariske Broeckmeyer (muzikaal) te volgen. Voorafgaand aan het gesprek bezocht ik de geluidsinstallatie van Mariske Broeckmeyer. (‘Cripur Cripour‘ nog tot 10 juli 2022 te beleven)

Ik wil jullie graag een verslag van de avond meegeven, alsook een duiding van de klankinstallatie ‘Cripur Cripour’ van Mariske Broeckmeyer.

LITERAIRE verkenning: Bas Kwakman

- Bas Kwakman is schrijver, beeldend kunstenaar, uitgever, docent poëzie en cultureel organisator. Van 2003 tot en met 2019 was hij directeur van Poetry International Rotterdam. In 2021 verscheen ‘Flankhond.De geschiedenis van mijn hoofdpijn.’, bij de Arbeiderspers. Bij diezelfde uitgeverij publiceerde hij eerder ‘Hotelkamerverhalen‘ (2017) en ‘In poëzie en oorlog‘. Vijftig jaar Poetry International (2019)

- Bas Kwakman heeft vanuit zijn ondraaglijke fase van zijn migraine afleiding gezocht en deze omgezet in taal. Toen hij één jaar in ziekteverlof was, heeft hij een soort van dagboek bijgehouden. Dit dagboek werd dan uiteindelijk het autobiografisch leesboek ‘Flankhond. De geschiedenis van mijn hoofdpijn.‘

- Hij heeft op deze avond een aantal fragmenten uit zijn boek voorgelezen. Vlot en met een vleugje humor geschreven. Het is eens een ander boek over migraine; het is een verhalend boek … getuigenissen van een migrainepatiënt, een lotgenoot.

Op het einde van de avond heb ik mij het boek dan ook gekocht.

Het is ook te koop in de boekhandel.


MEDISCHE verkenning: Annick Verstappen

- Annick Verstappen studeerde geneeskunde aan de Katholieke Universiteit van Leuven, waar zij ook specialiseerde in neurologie. Sinds 2006 werkt zij als neuroloog in Antwerpen, sinds 2009 in de GZA Ziekenhuizen, als algemeen neuroloog, met een bijzondere affiniteit voor hoofdpijn. In 2020 bracht ze samen met de neurologen Adinda De Pauw en Anneke Govaerts het boek ‘Migraine. Alles wat je moet weten.‘ uit. ( Pelckmans)

- Annick verstappen gaf vanuit haar medische opleiding een antwoord op de volgende vragen. Wat is migraine? Welke zijn de symptomen? Wat zijn de mogelijke triggers?

Er werd helemaal niets over medicatie gesproken.

Ze vertelde hoe het boek samen met haar twee collega’s tot stand is gekomen en hoe het is opgebouwd.

Het boek bundelt eigenlijk alles wat je als migrainepatiënt wilt weten: soorten hoofdpijn, symptomen, triggers, soorten medicatie – dus in het boek wordt de medicatie wel uitvoerig besproken. Naast het medische aspect is er in het boek ook aandacht voor getuigenissen van lotgenoten.

Ook dit boek heb ik mij op het einde van de avond aangeschaft.

Het is uiteraard ook te koop in de boekhandel.


MUZIKALE verkenning: Mariske Broeckmeyer

- Mariske Broeckmeyer is een Brusselse zangeres en onderzoekster. Haar werk laveert tussen geluidskunst en stemcollage en focust op esthetiek van een falende stem in een falend lichaam. Haar project ‘Cripur Cripour’, een artistiek onderzoek naar migraine en stem, is tot 10 juli 2022 te beleven in Museum Dr. Guislain.

-Ik had de geluidsinstallatie ‘Cripur Cripour‘ bezocht net voor de lezing.

Op het eerste zicht leek het mij iets vreemd … dus ik liet het maar op mij afkomen.

Ik stapte een donkere zwarte ruimte binnen. Een stem en lichtstraal namen mij mee doorheen de ruimte. Langzaam verzwakte de stem en werden voorwerpen zichtbaar.

Op het einde klonk een prachtig lied.

‘Cripur Cripour‘ is een non-performance. Het is een opera waarbij de zangeres niet is komen opdagen omdat haar stem faalt door migraine. Jij zelf wordt de zangeres die geleid wordt door de performance. De stem faalt op verschillende niveaus. Elke stap van het falen wordt weergegeven in zes installaties. Het is een auditieve beleving. Wanneer de stem meer en meer faalt, komen visuele objecten tevoorschijn. Een bed met kussens, een hoofd met een juweel, een kleed vol met cicaden. ( Cicaden zijn insecten die leven volgens een cyclus: ze leven onder de grond en komen enkel boven de grond om te eten en te drinken.)

Op het einde vinden de migrainepatiënt en de stem elkaar terug en wordt dit weergegeven in een prachtig lied ‘Como la Cigarra’.

Met deze zinvolle duiding van Mariske Broeckmeyer heb ik nu een heel andere kijk op de geluidsinstallatie.

Dus ik hoop als jullie nog gaan kijken dat jullie de insteek en de zingeving van Mariske haar werk ten volle kunnen appreciëren en begrijpen.

Voor meer info kunt u terecht op de website van het Museum Dr. Guislain.

www.museumdrguislain.be

MIGRAINE – Een literaire, medische en muzikale verkenning
Migraine: alles wat je moet weten
Migraine muzikaal